Promologo_edited_edited.png
  • Prof. Dr Kemal Dizdarevic

Nerohirurški načini liječenja bolesti kičmene moždine

Spinalna hirurgija ili hirurgija kičme obuhvata operativno liječenje bolesti, povreda i

drugih poremećaja kičme.

Postoje četiri osnovne oblasti koje pokriva spinalna hirurgija: degenerativna patologija

(stenoze, spondilolisteze, i jako česte diskus hernije), povrede kičme (povrede nastale na

različit način), deformiteti kičme (skolioza) i intraspinalna patologija (tumori i vaskularne

malfomacije unutar spinalnog kanala).

Najčešća prezentacija pacijenata sa indikacijom za neurohirurški tretman jeste bol i

slabost donjih ekstremiteta koja može biti udružena sa poremećajem mokrenja ili

gubitkom osjeta dodira i boli. Pacijent tipično odlazi internisti ili neurologu koji provode

detaljne pretrage i, u zavisnosti od nalaza, postavljaju indikaciju za operativno rješavanje

te traže mišljenje neurohirurga.

Sve četiri indikacione oblasti zahtijevaju neki od oblika instrumentacije kičme odnosno

upotrebu titanijumskih implantata radi fuzije i stabilizacije kičme. Pristup na kičmu može

involvirati pristup sa stražnje ili sa prednje strane.

Operacije deformiteta kičme (skolioze) su uvijek i isključivo stvar ortopeda. Trening za

hirurško liječenje skolioze je integralni dio edukacije svakog savremenog ortopeda (u BiH

nažalost nije tako). Ovo je jedina spinalna oblast u kojoj je ortoped uistinu suveren.

Trauma kičme je u nadležnosti onog traumatologa čiji je osnovni trening bio primarno

usmjeren na operacije povrijeđene kičme, te neurohirurga koji se usmjerio u područje

neurotraumatologije.

Operacije degenerativne kičme i intraspinalna patologija su primarno u nadležnosti

neurohirurga obzirom da su ove operacije osnovni dio neurohirurškog svakodnevnog

rada, te da je to onaj dio spinalne hirurgije za koju se neurohirurg ciljano trenira tokom

svoje specijalističke obuke.

Degenerativna kičma prije svege obuhvata degenerativnu lumbalnu, torakalnu i vratnu

disk bolest (protruzija, hernija i ekstruzija diksusa, te unutrašnja disrupcija diskusa koje

se obično od strane pacijenata nazivaju kolektivno diskus hernije iako je taj naziv dosta

ograničen i ne uključuje svu paletu različitih oboljenja), te degeneretivnu centralnu i

lateralnu stenozu kanala i lumbalnu spondilolistezu, poremećaje koji su karakterizirani

suženjima kičmenog kanala i pritiskom koštanih struktura na kičmenu moždinu.

Intraspinalna patologija obuhvata neoplazme (tumore, cavernome) i vaskularne

malformacije (arteriovenske fistule i malformacije, te aneurizme) kičmene moždine ili

kompartmenta koji se nalazi unutar spinalnog kanala i unutar ovojnice kičmene moždine

ali izvan same kičmene moždine.

Neurohirurg je na osnovu svoje bazične edukacije i treninga osposobljen za primjenu

mikrohirurgije koja je strana i ortopedu i traumatologu. Degenerativna i intraspinalna

patologija ultimativno zahtijevaju upotrebu mikrohirurgije. Mikrohirurgija koju utilizira

neurohirurg je specifična jer zavisi ne samo do magnifikacije (uvećanja), već i od vrlo

fokusirane iluminacije (osvjetljenja operativnog polja koje se ne može postići

standardnim lampama u operacionoj sali već svjetlom iz mikroskopa), te posebno

stereovizije (trodimenzionalno viđenje u uskom i vrlo dubokom operativnom polju).

Sterovizija je tipična za neurohiruršku mikrohirurgiju i bez njene upotrebe nije moguće

napraviti kontroliranu neurohiruršku operaciju.

Ukratko, kada pacijenta osjeća bol u donjem dijelu leđa sa širenjem niz jednu ili obje

noge on se treba javiti neurohirurgu. Kada pacijent razvija neurološku slabost nogu,

poremećaj kontrole mokrenja i defekacije, te bol u vratu sa slabošću i širenjem bola

prema rukama on također treba biti upućen neurohirurgu.

2 views